18 Mart 2012

Candide ya da İyimserlik


Daha önce Voltaire okumamıştım ve çok merak ediyordum. Kendisi ile tanışmamız, yine çok merak ettiğim kitabı, Candide aracılığı ile oldu. Arkadaşımdan ödünç alarak okuduğum "Candide ya da İyimserlik" isimli kitabın kesinlikle kütüphanemde bulunmasına karar verdim.

Farklı farklı yayınevlerinden basımları var ancak ben rahmetli Turhan Selçuk'un kaleminden çıkmış çizimleri içeren ve rahmetli Server Tanilli'nin (ki eklediği güzel önsözde çok bilgilendiriciydi) çevirdiği Adam Yayınlarınca çıkan versiyonunu okudum. Muhtemelen bulursam bunu alacağım.

İyimserlik yergisi içeren ve felsefik yaklaşımlara karşın hızla okunabilen bir kitap ve benim okuduğum en güzel kitaplardan biri oldu.

Kitabın konusuna gelince:

Alman filozofu Leibniz'in "Olabilecek dünyaların en yetkininde yaşıyoruz; dünyamızda herşey en iyidir" düşüncesi ile dalga geçen Voltaire, filozofa dünyanın hiç de düşündüğü kadar iyi olmadığını kahramanı Candide'e yaşattıkları ile gösterir.

Adamın başına neler gelmez ki? Yanında kaldığı baronun kızına aşık olduğu ve onu öptüğü için evden kovulup, savaşa asker olarak alınır. Oradan kurtulur ancak depremden korsanlara, engizisyondan Eldorado'ya, kölelikten frengiye/vebaya kadar dönemin güncel konularını ve olaylarını içeren maceralara doğru yelken açtığını bilmez. Her olayda iyi bir başlangıç ve kötü bir bitiş ya da kötü bir başlangıç ve iyi bir bitiş olduğunu görürüz. Yani iyimserliği sınırsız bir budala olmadan bu dünyada iyi ile kötünün bir arada olduğunu kabul edelim ve yaşayalım.

Aydınlanma çağının önde gelen isimlerden Voltaire hakkında Victor Hugo'nun sözleri ile yazıyı kapatalım:

"Voltaire, tekrar edeyim, yalnız başına, bütün bu sosyal bozuklukların bir arada oluşuna, bu dev ve korkunç dünyaya karşı savaş açtı ve çatışmayı kabul etti. Peki neydi silahı? Bir rüzgar gibi ağırlıksız ve bir yıldırım kadar güçlü olan bir şey: Bir kalem! Bu silahla savaştı; bu silahla yendi. Baylar, bu anıyı selamlayalım!"

Voltaire okumaya devam edeceğim. Okudukça da size yazarım. ;)

GünEşli pazarlar dilerim, benimki öyle olacak... :)

Hiç yorum yok: